BS Dương Minh Tâm cho rằng người mẹ nghi ám sát con 33 ngày tuổi ở Thạch Thất, Hà Nội chẳng hề mắc trầm cảm mà bị loạn thần sau sinh.
Sự việc đau lòng này làm dư luận ko khỏi giật mình, xót xa, nhất là khi phạm nhân Phan Thị Trinh được cho là mắcƯ trầm cảm, mang những nghĩ suy, hành vi tiêu cực.
Có mặt ở cơ quan điều tra, Trinh khai 2h sáng ngày 12/6 tỉnh dậy, cảm thấy đau đầu, mất kiểm soát rồi ôm con từ phòng ngủ ra gần cầu thang. Thấy có chậu nhựa mỗi ngày tắm cho con đầy nước, Trinh liền thả sấp con vào trong chậu.
Theo dõi hầu hết vụ việc, TS Dương Minh Tâm, Trưởng phòng chữa trị rối loạn vì stress, Viện Sức khoẻ tâm thần, BV Bạch Mai Phân tích, nghi phạm ko mắc bệnh trầm cảm mà bị loạn thần sau sinh.
TS Tâm cho biết, trầm cảm sau sinh và loạn thần sau khi sinh không giống nhau về bản chất. Theo Báo cáo của BV Từ Dũ, TP.HCM năm 2013, tỉ lệ phụ nữ trầm cảm sau sinh tầm 5,1%, loạn thần sau sinh 0,5%.
Trầm cảm hay muốn tự tử với con
Trầm cảm diễn tiến lặng lẽ, kéo dài, thường có triệu chứng mệt mỏi, ngao ngán, bi quan, bị động, thường hình dung những điều tệ nhất như nghĩ mình ko lo cho con được, tất cả vì mình mà ra...
Bệnh nhân trầm cảm không hoạt động gì cũng mệt, mệt khác do mệt khi làm việc hay mệt do ốm đau. Kèm theo đây là bệnh nhân mất tập trung, ký ức thay đổi, ngủ ít hoặc ngủ nhiều. Đặc thù bệnh nhân giảm hết nhu cầu ăn, chơi, tình dục, không thiết trò chuyện...
Bệnh nhân cũng hay bực tức, cáu bẳn hoặc khép mình lại, hay mang phản xạ sợ âm thanh, ánh sáng mạnh, sợ chỗ đông người. Tự cảm thấy mình yếu hơn, thấy nhiều triệu chứng cơ thể hay ngột ngạt không thở được, đau tim, run tau chân, toát mồ hôi, đau bao tử... các triệu chứng sẽ diễn ra nặng dần lên. Ở các giai đoạn nhẹ, người bệnh chỉ mang biểu lộ giảm khí sắc, mệt mỏi nên dễ bị bỏ qua. Do mọi thứ là cảm nhận nên trí óc của bệnh nhân trầm cảm hoàn toàn tỉnh táo, mọi chuyện đều nhận biết được.
Người bệnh phấn đấu thoát nỗi buồn, ức chế, trì trệ của mình nhưng ko thực hiện được nên có ý tưởng chán sống, muốn tự vẫn. Tư tưởng này thường rất sâu đậm, được cân kể rất kỹ, chống chọi tư tưởng rất dài. Chờ lúc nào ko vượt qua được mới thực hành tự tử. Vì nghiên cứu rất kỹ cách thức tự tử, bởi thế người trầm cảm thường tự sát thành công. những phụ nữ bị trầm cảm sau sinh ko muốn người thân như bố mẹ, chồng, con khổ, muốn người thân đi cùng nên thường giết hại người nhà trước rồi mình mới tự sát.
TS Tâm cho hay, tại Viện từng chữa trị cho 1 trường hợp bà mẹ tại Hà Nội bị trầm cảm sau sinh, buộc dây diện vào người hai mẹ con rồi cắm điện tự tận, tuy nhiên con 3 tháng mất mạng, còn mẹ được cứu sống.
Loạn thần hay bị sai khiến.
Đối chiếu vào trường hợp của nghi phạm Trinh, tất cả triệu chứng không liên quan đến trầm cảm sau sinh. Người mẹ vẫn sinh hoạt bình thường, để lại dòng chữ hận thù không hoàn chỉnh.
“Tình huống này tôi nghĩ phổ biến tới loạn thần sau sinh, nhất là khi công an cho biết có bị sai khiến, chi phối”, TS Tâm Nhận định.
Loạn thần sau sinh gồm loạn thần hưng cảm và loạn thần cấp.
Triệu chứng lâm sàng của loạn thần thường là rối loàn tư duy và ảo giác. Nội dung thường là các tưởng tượng, không có mà nghĩ là có, như mường tưởng bị người theo dõi, có người gắn chíp vào đầu để điều khiển...
Có ảo giác, hay gặp nhất là ảo thanh, trong đầu có phổ thông tiếng nói chê bai, bình phẩm bệnh nhân, xui khiến bệnh nhân rất hiểm nguy, xui hại người, đốt nhà, tự sát...
Người bệnh sẽ đấu tranh với với việc đó, trường hợp một tỉnh táo, trường hợp 2 là bị chi phối điều khiển.
Ngoài ra loàn thần sau sinh xảy rất bất thường, không sâu sắc như trầm cảm sau sinh. Loạn thần sau sinh cũng dễ phát hiện hơn trầm cảm, bệnh nhân có các thay đổi bất thường, mọi hành vi, tiếng nói, hành động biến đổi theo, biến họ thành người khác, tới điệu cười cũng khác, thái độ khác thường.
Về điều trị trầm cảm, ngoài thuốc, liệu pháp tâm lý (gia đình, nhận thức hành vi, giao du, hoạt động), kích thích trong xuyên sọ, sốc điện. với loàn thần, chỉ can thiệp bằng thuốc an thần.
Có trường hợp nghi phạm ở Thạch Thất, TS Tâm cũng không loại bỏ trường hợp ám sát con do tâm lý tạm thời vì mâu thuẫn.
“Nếu loạn thần thì chẳng thể hết ngay được, và sẽ ngày càng nặng hơn. Nởi thế rất dễ phát hiện lúc giám định”, TS Tâm cho hay.
